Profilaktyka udaru mózgu

   Udar mózgu jest zespo³em nagle wystêpuj±cych objawów ogniskowego lub uogólnionego uszkodzenia mózgu na skutek przyczyny naczyniowej, utrzymuj±cych siê powy¿ej 24 godzin. Objawiaæ siê mo¿e os³abieniem si³y koñczyn (najczê¶ciej jednostronnym), zaburzeniami czucia, mowy i równowagi, asymetri± twarzy, zaburzeniami przytomno¶ci.

   Udar mózgu jest najczêstsz± przyczyn± niesprawno¶ci i trzeci± co do czêsto¶ci przyczyn± zgonów. Dlatego wa¿ne jest zapobieganie udarom, zarówno pierwszorazowym, jak i wtórnym, czyli po przebytym wcze¶niej udarze mózgu.

   Do czynników ryzyka udaru zaliczamy czynniki niemodyfikowalne, m.in. wiek i p³eæ mêsk±,  oraz  modyfikowalne, czyli takie, na który mo¿emy mieæ wp³yw.

   Ci¶nienie skurczowe wiêksze ni¿ 140mmHg i rozkurczowe wiêksze ni¿ 95mmHg s± niezale¿nymi czynnikami ryzyka udaru mózgu. Znaczenie prognostyczne dla ryzyka udaru mózgu ma nie tylko ¶rednie, skurczowe lub rozkurczowe ci¶nienie têtnicze, ale te¿ zmienno¶æ (wahania) tego ci¶nienia oraz maksymalne warto¶ci ci¶nienia skurczowego mierzone w trakcie kolejnych wizyt lekarskich. Liczne badania kliniczne wykaza³y, ¿e leczenie nadci¶nienia têtniczego zmniejsza ryzyko wyst±pienia udaru mózgu o 38%, a korzy¶ci z leczenia hipotensyjnego udokumentowano przy jego obni¿eniu ju¿ o 10/5mmHg.

   Wysoki poziom cholesterolu, frakcji LDL, triglicerydów i niskie stê¿enie frakcji HDL cholesterolu jest podstawowym czynnikiem rozwoju mia¿d¿ycy naczyñ oraz niezale¿nym czynnikiem ryzyka choroby niedokrwiennej serca i udaru mózgu. Zalecana jest terapia statynami, które obni¿aj± poziom cholesterolu i stabilizuj± blaszki mia¿d¿ycowe, wobec czego zapobiegaj± udarom mózgu.

  Chorzy z cukrzyc± maj± zwiêkszone ryzyko udaru mózgu z powodu wiêkszej podatno¶ci na powstawanie zmian mia¿d¿ycowych i czêste wspó³istnienie innych obci±¿eñ, np. zaburzeñ gospodarki lipidowej, nadci¶nienia têtniczego. Wobec czego wszyscy chorzy na cukrzycê wymagaj± starannej kontroli poziomu glikemii, stê¿enia lipidów, ci¶nienia têtniczego.

   W ¶wietle dostêpnych badañ wiadomo, ¿e styl ¿ycia ma istotny wp³yw na wystêpowanie chorób sercowo-naczyniowych, w tym udaru mózgu. Regularny wysi³ek fizyczny, prawid³owa dieta i utrzymanie nale¿nej masy cia³a, ograniczenie spo¿ycia alkoholu oraz zaprzestanie palenia tytoniu stanowi± niezwykle istotny element profilaktyki. Rozpoznanie zespo³u metabolicznego (stwierdzenie 3 z nastêpuj±cych 5 sk³adowych: zwiêkszony obwód pasa powy¿ej 102cm u mê¿czyzn i 88cm u kobiet, zwiêkszone stê¿enie tri glicerydów powy¿ej 150mg/dl, obni¿one stê¿enie cholesterolu HDL poni¿ej 40mg/dl u kobiet i poni¿ej 50mg/dl u mê¿czyzn, podwy¿szone ci¶nienie krwi powy¿ej 130/85mmHg oraz glikemia na czczo powy¿ej 100mg/dl) implikuje potrzebê zmiany stylu ¿ycia (zmianê diety, redukcjê masy cia³a, wysi³ek fizyczny) celem redukcji ryzyka udaru mózgu.